كاكتوس گياهي است كه در شرايط آب و هوايي سخت رشد و نمو خود را ادامه مي دهد، زيرا خود را با چنان محيطي وفق داده است. اندامهاي اصلي تشكيل دهنده كاكتوس عيناً مانند ساير گياهان است. اما عملي كه برگها در ساير گياهان انجام مي دهند دركاكتوس به وسيله ساقه و شاخه انجام مي گيرد. در حقيقت نداشتن برگ و وجود شاخه ها و ساقه هاي پوشيده از تيغ به كاكتوس كمك مي كند تا در آب و هواي گرم و خشك قادر به ادامه زندگي باشند. برگهاي غالب گياهان نازك وداراي روزنه هاي هستند كه بوسيله آنها تنفس مي كنند. هنگامي كه گياه مراحل رشد سلولي را طي مي كند، آب خود را از طريق اين روزنه ها از دست مي دهد. گياه كاكتوس بايد از هر قطره آب مراقبت كند. بنابراين، كار برگها به وسيله ساقه ها و شاخه ها انجام مي گيرد. تعداد روزنه هاي كه بر پوسته ضخيم اين گياه وجو دارند چندان زياد نيست، و در نتيجه، اندامهاي آب خود را به راحتي از دست نمي دهند. چون ريشه هاي كاكتوس در سطح زمين پراكنده اند، پس از بارندگي اين گياهان به سرعت آب را به خود جذب مي كنند. اين آب كه توسط ريشه ها جذب مي شود، در ساقه هاي توخالي يا اسفنجي كاكتوس ذخيره مي شود. لايه خارجي گياه ضخيم و روغني است و باعث مي شود كه آب براي مدتهاي طولاني در گياه باقي بماند. پوسته خارجي كاكتوس داراي شيار است. بعضي از كاكتوسها مانند آكاردئوني باز و بسته مي شوند واين عمل به واسطه وجود شيارها انجام مي گيرد، يعني هنگامي كه داراي آب كافي باشند، منبسط و در موقع بي آبي منقبض مي شوند بعضي از كاكتوسها مانند لمون واين كه در هندغربي يا جزاير آنتيل واقع در خليج مكزيك مي رويند برگ هم دارند، اما در بيشتر كاكتوسها، برگها تبديل به تيغ يا سوزن يا مو شده اند. وجود اين زائده ها باعث مي شود كه گياه در مقابل جوندگان محافظت شود. در غير اين صورت ، به مصرف تغذيه آنها مي رسد، ود نتيجه، تنها گياه سبز منطقه به راحتي نابود مي شود.